|
Καλλιτέχνες Κεντρικό Πρόγραμμα Παράλληλο Πρόγραμμα Workshop Φεστιβάλ Περφόρμανς A-Ζ |
| Αποστολή της Μπιενάλε Πωλητήριο της Μπιενάλε |
| Υπουργείο Πολιτισμού
Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης Εικαστικό Πανόραμα στην Ελλάδα Εκδόσεις Τέχνης |
|
|
|
| Λήδα Παπακωνσταντίνου Από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 -όταν παρουσίασε τις πρώτες της performances- μέχρι σήμερα, η Λήδα Παπακωνσταντίνου εργάζεται συστηματικά πάνω στην αποδόμηση και τη ριζική αναθεώρηση βασικών εννοιών στις οποίες συγκαταλέγονται η θρησκευτικότητα και ο ερωτισμός, με εμφανή την πρόθεση της διαπλοκής αυτών των δύο στο ανθρώπινο σώμα. Στο έργο της Votive [a profoundly religious comment of unspecified dogma]του 1969, στην Ιδιωτική κατασκευή και τελετή, την ίδια χρονιά αλλά και στο Bite το 1970, εκδήλωσε σαφώς τις προθέσεις της να χτίσει μία νέα, αιρετική μυθολογία απαλλαγμένη από τα επιβεβλημένα χριστιανο-κεντρικά και ευρω-κεντρικά αφηγήματα γύρω από τις επιτρεπόμενες εκδηλώσεις της σεξουαλικότητας και τις αντίστοιχες πρακτικές καταστολής και οριοθέτησης. Αναπολώντας το κλίμα εκείνης της εποχής η Sally Potter αξιολογεί την τόλμη των επιτελεστικών πράξεων που παρουσίασε η Λήδα: «Οι γιγάντιοι σταυροί θύμιζαν όλους τους σταυρούς απανταχού σε ολόκληρη την ιστορία του Χριστιανισμού, φτιαγμένοι όμως από πλαστικό φάνταζαν σχεδόν κακόγουστοι και προσαρμοσμένοι βίαια στον εικοστό αιώνα. Σε συνδυασμό με τα γυμνά κορμιά έφεραν πάνω τους το μανδύα της βλασφημίας. Αυτό ήταν ένα επικίνδυνο πεδίο, φιλόδοξο και μεγαλεπήβολο» 1. Το έργο της Λήδας Παπακωνσταντίνου εντάσσεται ιστορικά στις πλέον πρωτοποριακές και ρηξικέλευθες προτάσεις διεύρυνσης των εκφραστικών ορίων του σώματος στην τέχνη της επιτέλεσης. Στο Votive το σχήμα του σταυρού σκιαγραφεί την τελετουργική σήμανση του γυμνού γυναικείου σώματος από τον άνδρα performer και επανεμφανίζεται στον τεμαχισμό του καρπού ως δομικό στοιχείο της σύλληψης. Το έργο υπαινίσσεται με ήπια αλληγορικά και ποιητικά μέσα την υλική διάσταση της ερωτικής πράξης, τη γονιμότητα και την καρποφορία χωρίς ωστόσο να εκπίπτει σε περιγραφικές ρητορείες. Το 2005 η Μαρίνα Αμπράμοβιτς παρουσίασε το έργο της, Balkan Erotic Epic, προϊόν ενδελεχούς έρευνας πάνω στις χρήσεις του ερωτισμού στο λαϊκό πολιτισμό των Βαλκανίων από τον 16ο αιώνα ως σήμερα. Με ύφος και στήσιμο ακαδημαϊκής ευπρέπειας εξηγεί πώς τα γεννητικά όργανα χρησιμοποιούνται ως μέσα αποτροπής ασθενειών, φυσικών καταστροφών και εξωτερικών επιθέσεων. Κατά τη διάρκεια μια δύσκολης γέννας ο άνδρας σχημάτιζε με το φαλλό του το σχήμα του σταυρού στο στήθος της γυναίκας για να την προστατεύσει από τους κινδύνους του τοκετού, ενώ για να ενισχύσουν τη σοδειά των χωραφιών τους οι άνδρες αυνανίζονταν πάνω στο χώμα. Οι σκηνές περιγράφονται και στη συνέχεια δραματοποιούνται. Το έργο ξεσήκωσε πλήθος αντιδράσεων θετικών και αρνητικών και τροφοδότησε την παλιά συζήτηση για τη σχέση τέχνης – πορνογραφίας. Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς με τις εξαιρετικές ικανότητες που διαθέτει στο χώρο της περφόρμανς εξαργύρωσε τη γοητεία που ασκούσε στο δυτικό βλέμμα η ‘ακατέργαστη’, ‘αρχέγονη’ βαλκανική μήτρα πολιτισμού. Η Λήδα Παπακωνσταντίνου δεκαετίες νωρίτερα, με πολύ πιο λιτά εννοιολογικά εργαλεία κατόρθωσε να μετατρέψει το σώμα σε καμβά εικαστικής δημιουργίας, χωρίς να υποκύψει σε εύκολους εντυπωσιασμούς, αναπαραγωγή στερεότυπων αναπαραστάσεων και προβολή ‘τοπικών ιδιαιτεροτήτων’. Γι’ αυτό το έργο της διακρίνεται, θαρρώ, για την τολμηρή και συνάμα βαθιά αξιοπρεπή μεταχείριση του σώματος, ως ενός νέου πεδίου του ιερού με καθολικό περιεχόμενο. Συραγώ Τσιάρα __________ 1 Sally Potter, ‘Οι performances της Λήδας’, Λήδα Παπακωνσταντίνου, Performance, Film, Video 1969 – 2004, Cube Editions, Αθήνα 2005, σ. 16  Λήψη βιογραφικού |  Votive |
Χορηγοί - Χορηγοί Επικοινωνίας
