|
Καλλιτέχνες Κεντρικό Πρόγραμμα Παράλληλο Πρόγραμμα Workshop Φεστιβάλ Περφόρμανς A-Ζ |
| Αποστολή της Μπιενάλε Πωλητήριο της Μπιενάλε |
| Υπουργείο Πολιτισμού
Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης Εικαστικό Πανόραμα στην Ελλάδα Εκδόσεις Τέχνης |
|
|
|
| Casco Fredi Γεννήθηκε το 1967 στην Asunción της Παραγουάης. Ζει και εργάζεται στην Παραγουάη. Παράπλευρα Αρχεία Οι καταστροφές του πολέμου των άλλων Ολόκληρη η εποχή της δικτατορίας του Στρέσνερ πέρασε πάνω από τον χάρτη ενός διαιρεμένου κόσμου και ενός έντονα στατικού, διπολικού σεναρίου. Μία χρονική περίοδος που κατά τη διάρκεια της επικρέμονταν η απειλή ενός Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου, μία απόλυτη απειλή της οποίας ο επικείμενος χαρακτήρας υποστήριζε τη μετατροπή του άλλου σε εχθρό˙ από το αδιαφιλονίκητο αυτό συμπέρασμα και μετά, κατάφεραν να δικαιολογηθούν και πολλά άλλα γεγονότα. Τα βάναυσα καθεστώτα του South Cone, για παράδειγμα, συμβιβάστηκαν με τις αναπόφευκτες συνέπειες -τις παράπλευρες απώλειες όπως θα τις αποκαλούσαμε σήμερα- μιας εξαιρετικά επισφαλούς παγκόσμιας αρμονίας, που συντηρείται μέσα από την αγωνία ή την απειλής της ίδιας της Αποκάλυψης η οποία υποδαυλίζεται από την κρατική προπαγάνδα. Τελικά, αυτή η φάση, που ούτε λίγο ούτε πολύ άρχισε με την Περεστρόικα (1985) και κλιμακώθηκε με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης (1991), κατέληξε στο να μην είναι πλέον λειτουργικές οι στρατιωτικές δικτατορίες των κρατών της Λατινικής Αμερικής. Κατά τη διάρκεια των πέτρινων χρόνων του Ψυχρού Πολέμου, η παγκόσμια τάξη πραγμάτων που υπέθαλπε τα δικτατορικά καθεστώτα διατηρούσε το σταθερό αυτό σύστημα διοίκησης στις χώρες που είχαν ευθυγραμμιστεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο Fredi Casco συγκέντρωσε πολλές φωτογραφίες που παρουσιάζουν την έντονη διπλωματική δραστηριότητα της εποχής εκείνης στην Παραγουάη, όταν, σύμφωνα με τις πηγές του, «έγιναν οι περισσότερες επισκέψεις των αξιωματούχων και των διπλωματικών αντιπροσώπων στην ιστορία της χώρας». Η τακτική Το έργο του Fredi Casco αποτελείται από δύο στάδια: το σύντομο απόγειο των εξωτερικών σχέσεων του Στρέσνερ και την πτώση του. Επιφέροντας την ελάχιστη δυνατή παρέμβαση, ο καλλιτέχνης παρουσιάζει τη μετριοπαθή -αν και επιτηδευμένη- πρακτική της επαρχιακής κομψότητας, η οποία κινητοποιείται όχι μόνο στην περίπτωση των επισκέψεων των ξένων αξιωματούχων ή των αντιπροσώπων τους, αλλά και στις τελετές υποδοχής διπλωματών, καθώς και στις δευτερεύουσας σημασίας βασιλικές τελετές. Γενικά, αυτές οι ασήμαντες εικόνες απορρίφθηκαν από το ιστορικό αρχείο. Ωστόσο, δεν παύουν να έχουν τη δύναμη αυτού που απομένει: μπορούν να καλύψουν με τη βοήθεια της φαντασίας όλα τα χάσματα και τα κενά, που ούτε η ιστορική έρευνα ούτε η πολιτική ανάλυση δεν μπορεί να καλύψει. Ουσιαστικός, λοιπόν, στόχος του έργου τέχνης είναι να παρουσιάσει συνοπτικά όλες εκείνες τις έννοιες, τα ιδιαίτερα σημεία και τις εκφράσεις. Ο Φρόιντ το αποκαλεί Unheimliche, το «περίεργο», εννοώντας το επικείμενο που ξαφνικά παρεμβάλλεται σε μια συνηθισμένη κατάσταση. Οι φωτογραφίες, οι αφηγήσεις Χρησιμοποιώντας το αντίγραφο και τη μάσκα ως «ενοχλητικά» αφηγηματικά στοιχεία, ο Fredi Casco τα συνδυάζει με τις φωτογραφίες που βρήκε στο κυριακάτικο παζάρι της Ασουνσιόν. Από το 2001 συλλέγει αυτό το είδος objet trouvé - δηλαδή, φωτογραφίες που βρήκε κατά τύχη στα παζάρια με τα παλιά αντικείμενα. Καθώς επεξεργάζονταν ψηφιακά τις φωτογραφίες, ο καλλιτέχνης διατήρησε το αρχικό τους μέγεθός (25 x 20), χρώμα και τόνο. Κατά συνέπεια, μόνο τα αντίγραφα και οι μάσκες μπορούν να δράσουν ως στοιχεία που παρεισφρέουν και αναγκάζουν τις φωτογραφίες να αναφερθούν στις κρυφές πτυχές των ιστοριών που διηγούνται. Η χρήση συνηθισμένων φωτογραφιών, καθώς επίσης και η ψηφιακή επεξεργασία τους στο σπίτι, καταδεικνύει τη μετριότητα των δημόσιων πηγών πληροφόρησης, αλλά αποκαλύπτουν παράλληλα και την ικανότητα μιας βέλτιστης μυθιστοριογραφίας που προκύπτει με τη βοήθεια προσιτών διαδικασιών (αποτέλεσμα «χαμηλού προϋπολογισμού», όπως τους αποκαλεί ο συγγραφέας). Το Αντίγραφο Ι Η έννοια της δυαδικότητας, όπως είναι ήδη γνωστό, αποτελεί βασανιστική παρουσία στον σύγχρονο κόσμο. Στην πραγματικότητα, αποτελεί μια εμμονή στα πλαίσια κάθε πολιτισμού -στον δικό μας, ωστόσο, είναι φορτισμένη με απροσδόκητες υποδηλώσεις που αυξάνουν τη δύναμή της. Από μόνη της, η φωτογραφία εγγυάται μια αξιοπιστία και δυνατότητα αναπαραγωγής, που δεν μπορούσαν να επιτευχθούν ποτέ πριν με τη διαδικασία της αναπαράστασης. Επιπλέον, οι πολιτιστικές επιπτώσεις των εξελίξεων στον τομέα της βιοτεχνολογίας που έχουν επιτευχθεί στις μέρες μας συσχετίζουν κάθε αντιγραφή της ανθρώπινης μορφής με εκείνες του κλώνου και του cyborg, των υβριδίων που απομυθοποιούν την ιδέα ενός αρχικού και φυσικού σώματος και αναθέτουν την οργανική αναπαραγωγή του σώματος σε άλλους παράγοντες-κλειδιά: ενοχλητικοί συλλογισμοί που κεντρίζουν τη φαντασία και αυξάνουν την αβέβαιη απειλή, άλλες εκδοχές της Unheimliche, της φροϋδικής θεωρίας του δυσοίωνου. Όταν ο Fredi Casco αντιγράφει τη μορφή συγκεκριμένων χαρακτήρων που εμφανίζονται στις φωτογραφίες (και κάνει μία φευγαλέα αναφορά στην σταλινική πρακτική της παραποίησης των φωτογραφιών), όχι μόνο γελοιοποιεί το οντολογικό σκάνδαλο της αναπαράστασης με την αντιγραφή της μορφής και τη δημιουργία πολλαπλών ομοιωμάτων αλλά και προσπαθεί να προκαλέσει την παρουσία αυτού που είναι ήδη παρόν, δίνοντας έμφαση στη θέση και την έννοια συγκεκριμένων ηθοποιών του σκοτεινού θεάτρου που δημιουργεί μέσα στις φωτογραφίες. Δεν είναι το ίδιο να αναπαράγεται η εικόνα ενός ανώνυμου ή ενός αγαπημένου προσώπου με το να κλωνοποιείται ο Στρέσνερ. Οι μυθικές εικόνες από την εποχή της δικτατορίας αναγκάζουν το θεατή να αντιληφθεί αυτήν την επανάληψη ως έναν εφιάλτη: το άγχος να βλέπει τον Στρέσνερ σαν έναν χαρακτήρα που μεταλλάσσεται από μόνος του, και ο οποίος αναπαράγεται μετά από κάθε εκλογική διαδικασία, όντας πανταχού παρών και αιώνιος. Επιπλέον, προστίθεται και το αδίκημα της παραποίησης της φωτογραφικής πραγματικότητας, μια από τις λίγες εγγυήσεις της αλήθειας που διατηρεί η αναπαράσταση. Η παραποίηση μιας φωτογραφίας είναι πλαστογράφηση της πραγματικότητας. Και αν η φωτογραφία αυτή αποτελεί επίσημο έγγραφο, η παραποίηση της είναι σαν να έγινε παραποίηση και απάτη κατά της ιστορίας του κράτους. Επομένως, η αντιγραφή αυτή έχει σοβαρές παράπλευρες συνέπειες. Η μετατόπιση που προκαλείται από το ολόιδιο αντίγραφο των χαρακτήρων, επιτρέπει να προσεγγίσει κανείς το ζήτημα της ταυτότητας, το οποίο γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο στη δυαδική εποχή του Ψυχρού Πολέμου, όταν υπήρχε η αντίληψη ότι καθένας ή καθετί διαφορετικό όχι μόνο ήταν αφύσικο, αλλά και εχθρικό. Το Αντίγραφο ΙΙ Παράλληλα με το αντίγραφο, ο Casco χρησιμοποιεί και ένα άλλο μέσο προκειμένου να παρέμβει στις εικόνες από τις οποίες αρχίζει, και να τους παρέχει μια απότομη στροφή, κάτι που κάνει την ιστορία μέσα από τις φωτογραφίες να ολισθαίνει, αποκαλύπτοντας μια άλλη πλοκή. Σε αυτήν την περίπτωση, παρουσιάζονται οι μάσκες οι οποίες, απροσδόκητα, καλύπτουν τα πρόσωπα συγκεκριμένων χαρακτήρων. Υπάρχουν τρεις τύποι μάσκας. Σαν να ήμασταν αντιμέτωποι με νεκρικές μάσκες, το πρόσωπο αυτού που τη φοράει αναπαράγεται και αντικαθίσταται από μια πανομοιότυπη απομίμηση, ένα φασματικό αντίγραφο του. Σε αυτήν την περίπτωση, οι μάσκες, για ακόμα μια φορά, αποτελούν πιστά αντίγραφα του χαρακτήρα. Οι δεύτερες είναι μάσκες που ενισχύουν το στοιχείο της φάρσας σε μία κατάσταση που θυμίζει μεταμφίεση-μασκαράτα. Οι τελευταίες είναι μάσκες αερίου: αναφέρονται στον ξένο ο οποίος, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αποκτά τη μορφή του άλλου, του εξτρεμιστή εισβολέα που συμβολίζει την απρόσωπη απειλή της διαφωνίας. Ο Fredi Casco επικρίνει μέσα από την παρωδία αυτήν την έννοια του άλλου ως σκοτεινού και κρυμμένου αντίπαλου, και τη συνδέει, μέσα από μια συγκεκριμένη ρητορική, με τον κινηματογράφο επιστημονικής φαντασίας, γνωστό ως Β’ διαλογής. Μέσω αυτής της μετακίνησης, η κατεύθυνση της απειλής χάνει τον προσανατολισμό της: ο δικτάτορας και οι συνεργοί του, οι αξιωματούχοι και οι πρεσβευτές που συμμετέχουν στην επίσκεψη, καθώς και η δευτεροκλασάτη ακολουθία τους από μπράβους και καταδότες, φιλτράρονται μέσα από τα θέματα των συγκεκριμένων δημοφιλών μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας και κατασκοπείας, σύμφωνα με τον ίδιο τον καλλιτέχνη, «των πρεσβευτών-κατασκόπων, των ανδρών με τα μαύρα και των διπλών πρακτόρων», που καλυμμένοι και σκοτεινοί παίρνουν τη θέση του άλλου. Όπως σε κάθε μεταμφίεση -όπως σε οποιαδήποτε αλληγορική διαδικασία- όλα σημαίνουν κάτι άλλο. Απόσπασμα από δοκίμιο του Ticio Escobar Μάιος 2006  Λήψη βιογραφικού |  Χωρίς τίτλο, 2003-2005 |
Χορηγοί - Χορηγοί Επικοινωνίας
